مراحل فراموشی یا سرخوردگی



3-مرحله فراموش شدن غم یا شادمانی: با رسیدن کمک های امدادی و پشت سر گذاشتن مشکلات ناشی از بروز حادثه، حالت امیدواری و نشاط موقت در مردم آسیب دیده ایجاد می شود. بنابراین کمک های امدادی در این مرحله بسیار مهم است و مانع ایجاد بدبینی به دیگران و ایجاد اختلالات روانی-عاطفی و افسردگی در مراحل بعدی می شود. این حالت گذرا و کوتاه مدت است

4-مرحله سرخوردگی یا مواجهه با واقعیت: به تدریج نوعی رفتار کم تحرکی در مردم ایجاد می شود. در این مرحله افراد احساس تنهایی، دلتنگی، درماندگی و خستگی می کنند و تازه متوجه خسارات و فقدان هایشان می شوند و مضطرب و نگران می شوند. مجددا روحیه خود را از دست می دهند و نوعی آشفتگی ذهنی در انها ایجاد می شود. ممکن است به این نتیجه برسند که کمک های رسیده برای آنها کافی و مناسب نیست و کمک های خود را بادیگران مقایسه می کنند و به رفتارهای متعصبانه و پارتی بازی و عدم رعایت عدالت در توزیع تسهیلات و کمک ها شک می کنند.

در این زمان ایجاد روحیه امیدواری و اعتماد به نفس در آسیب دیدگان و حمایت های روانی-عاطفی بسیار مهم است. امدادگران نباید قبل از رسیدگی کافی منطقه را ترک کنند و باید به توزیع عادلانه امکانات و خدمات توجه داشته باشند. تشویق و ترغیب گروه های مردمی برای مشارکت در امور و تقویت و حفظ ابتکار عمل در مردم باعث حفظ سلامت روانی در این مرحله می شود. عدم توجه به این مرحله زمینه اضطراب، افسردگی و بدبینی را در آسیب دیدگان ایجاد می کند.

مرحله سامان دهی مجدد



5-مرحله سامان دهی مجدد: افراد آسیب دیده به تدریج فکر می کنند که باید به خود متکی باشند. بنابراین شروع به فعالیت و بازسازی زندگی خود می کنند. در این مرحله مسئولین ذیربط و امدادگران با آگاهی و توجه به نیازهای مردم و حمایت همه جانبه و پاسخگویی به آنها، باید سعی کنند روند تجدید سازمان با مشارکت و توسط خود مردم انجام شود؛ در این صورت از سرگردانی و بلاتکلیفی آنها جلوگیری می شود. عدم توجه به این مرحله منجر به باقی ماندن احساس ناراحتی درونی و خصمانه در این افراد می شود.

این حالات و واکنش ها از هم جدا نیستند و الزاما به ترتیب نیز رخ نمی دهند. آسیب دیدگان حوادث به همان میزان که به حمایت و امدادجسمی و کمک های اولیه و امداد غذایی و مالی احتیاج دارند به حمایت و امداد روانی نیز نیازمندند. آشنایی مسئولین و امدادگران به واکنش های روانی آسیب دیدگان در حوادث و بلایا کمک می کند تا نحوه صحیح برخورد با انها را دریابند. اقدامات متناسب با این حالات روانی باعث می شود بازماندگان بتوانند با مشکلات ایجاد شده بهتر برخورد کنند و زودتر به مرحله نهایی یعنی تجدید سازمان و از سرگیری زندگی عادی برسند.

شایع ترین مشکلات روانی آسیب دیدگان بلایا



طبق نتایج به دست آمده از مطالعات متعدد در زمینه بهداشت روانی و نیازها و مشکلات آسیب دیدگان حوادث، شایع ترین مشکلات روانی آسیب دیدگان عبارتند از:

-یادآوری مکرر صحنه های حادثه در فکر و ذهن و در خواب و بیداری مثل: تخریب منازل، اجساد و مجروحین به خصوص اطفال، زیر آوار ماندن، اجساد حیوانات

-احساس غمگینی و ناامیدی

-تحریک پذیری

-ترس از تنها ماندن

-نگرانی در مورد آینده نامعلوم

-ترس از آسیب دیدن توسط افراد یا چیزهای نامعلوم

-ترس و نگرانی از وضعیت جدید زندگی

-وحشت شدید به علل مختلف

و شایع ترین نیازهای آسیب دیدگان عبارت است از:

-دریافت اطلاعات در مورد حادثه، نوع اطلاعات مورد نیاز به ترتیب اهمیت: اطلاع از وضع سلامت خانواده و بستگان- نحوه امدادرسانی- احتمال وقوع مجدد حادثه- میزان خسارت ایجاد شده

-نیاز به مشاوره و کمک های روانی

-نیاز به شرکت کردن در امدادرسانی

-درخواست بستگان نزدیک به دیدن جنازه و برگزاری مراسم سوگواری

-عدم اجبار در ترک منطقه و داشتن اختیار در انتخاب محل سکونت خود

-نیاز به دور هم جمع شدن آشنایان و بستگان

اصطلاحات و لغات واکنش های روانی افراد در بلایا



Voluntary داوطلبانه
Relief امدادرسانی
Mental-emotional روانی-عاطفی
Self confidence اعتماد به نفس
Rescuer امدادگر