مدیریت بحران از آغاز تا پایان دارای مراحل مختلفی است که از آن بعنوان چرخه مدیریت بحران در حوادث و سوانح نام برده می‌شود ، ‌این مراحل عبارتند از :

مرحله اول – پیش بینی (شامل اقداماتی مانند : امکان‌سنجی ، مطالعه ، تحقیق و پژوهش، طراحی ، ‌سیاستگذاری و…)

مرحله دوم – آمادگی (شامل اقداماتی مانند: برآورد ، برنامه‌ریزی ، سازماندهی ، آموزش ، تمرین ، مانور ، مهارت ، تجهیز و …)

مرحله سوم – پیشگیری (شامل کلیه اقداماتی که منجر به جلوگیری از وقوع یا کاهش اثرات حوادث و سوانح می‌شود)

مرحله چهارم – واکنش (شامل اقداماتی مانند ، امداد و نجات ، جستجو ،‌تدارک ،‌تخلیه ، آواربرداری ، مداوا ، اسکان موقت )

مرحله پنجم – پاکسازی ( شامل اقداماتی مانند پاکسازی منطقه آسیب‌دیده ، ‌برآورد ، ساماندهی ، ‌آرام‌سازی ، توانبخشی ، انتقال و جابجایی و اسکان نیمه موقت و …)

مرحله ششم – بازسازی (شامل اقداماتی مانند ، نقشه‌برداری ، احداث یا بازسازی بناها و اسکان دائم ، احیاء اصولی شبکه‌های خدمات شهری ، اقدامات فرهنگی و …)

مرحله هفتم – کنترل (شامل اقداماتی مانند ، ارزیابی ، نظارت ، کنترل ،‌گزارش و …)

توضیح: سیستم خودکنترلی باید در تمام مراحل پیش‌بینی شود ، ‌لذا منظور از کنترل در مرحله هفتم، نظارت و پیگیری برای به نتیجه رسیدن گام‌های پیش‌بینی شده است.

در کلیه مراحل بجز مرحله چهارم، اقدامات می‌تواند در سه دوره زمانی کوتاه‌مدت، میان مدت و بلند مدت اجرا شود، اما در مرحله چهارم یعنی مرحله واکنش، اقدامات در چهار مقطع به شرح ذیل انجام می‌شود.

الف– اقدامات آنی ، در ساعات اولیه بروز حادثه و رفع مشکلات مشهود و نیازهای امدادی.

ب– اقدامات اضطراری ،‌پس از امداد و نجات اولیه و رفع مشکلات پنهان و نیازهای اولیه .

ج- اقدامات فوری ، ‌پس از تعیین تکلیف مفقودین و گمشدگان و اموات و رفع نیازهای ثانویه.

د– اقدامات معمول ، پس از انجام اقدامات اولیه ، اضطرای ، ثانویه و بازگشت آرامش نسبی.

سازمان مورد نیاز برای کنترل بحران:

     سازمان و ارکان مورد نیاز برای کنترل بحران می‌تواند، تابع شرایط مختلف از جمله؛ نوع حادثه، سطح حادثه، وسعت حادثه، زمان وقوع حادثه، مکان بروز حادثه و سایر عوامل مشابه باشد .

    استفاده از عناوین سازمانی مانند: کمیته ، ستاد ، تیم ، گروه ، کمیسیون ، مرکز ، سازمان و یا حتی استفاده از عناوین نظامی مانند دسته ، گروهان و گردان نیز می تواند نسبت به شرایط متغیر باشد ، اما قطعاً برای انجام دقیق نقش محوله و موفقیت در کار باید ، وظایف بطور صریح و صحیح تفکیک و سازمان مناسبی را طراحی نمود .

     این سازمان متناسب با شرایط، می تواند در شش سطح بین المللی، ملی، منطقه‌ای، استانی، شهرستانی و محلی تشکیل و در هر کدام از این سطوح با مسئولیت فردی معین، به انجام وظیفه بپردازد، به عبارت دیگر علاوه بر تقسیم مسئولیت و ایجاد سلسله مراتب باید برای تمام موضوعاتی که معمولاً در حوادث نیازمند تعیین سازمان و متولی خاص می باشد، در ساختار و سازمان بحران ، جایگاه مناسب پیش بینی و شرح وظایف و حدود اختیارات افراد و دستگاهها نیز به‌طور کاملاً صریح و روشن، مشخص شود، بنا براین هر دستگاه یا سازمان ذیربط، باید علاوه بر آگاهی از جایگاه خود در ساختار کلی سامانه مدیریت حوادث، ساختار و سازمان درون سازمانی خود را نیز در این رابطه پیش بینی و طراحی نماید .